Core Web Vitals (Önemli Web Verileri), Google'ın bir sayfanın kullanıcıya ne kadar hızlı göründüğünü, ne kadar çabuk tepki verdiğini ve yüklenirken ne kadar sabit kaldığını ölçen üç göstergedir: LCP, INP ve CLS. Bu üçü, Google'ın sayfa deneyimi değerlendirmesinin bir parçasıdır ve daha önemlisi, ziyaretçinin sitenizde kalıp kalmayacağını doğrudan etkiler.
Kısaltmalar korkutucu görünse de mantık basittir. Bu rehber her birini sade bir dille anlatıyor, iyi sayılan değerleri veriyor ve küçük sitelerde en çok işe yarayan düzeltmeleri sıralıyor.
Üç gösterge ve iyi sayılan değerler
Google her gösterge için üç aralık tanımlar: iyi, iyileştirilmeli ve zayıf. İyi sayılan eşikler şöyledir:
- LCP (Largest Contentful Paint), en büyük içeriğin görünme süresi: 2,5 saniye veya daha az iyi, 4 saniyenin üstü zayıf.
- INP (Interaction to Next Paint), etkileşime tepki süresi: 200 milisaniye veya daha az iyi, 500 milisaniyenin üstü zayıf.
- CLS (Cumulative Layout Shift), görsel kayma puanı: 0,1 veya daha az iyi, 0,25'in üstü zayıf.
Google bu değerleri sayfanıza gelen ziyaretlerin büyük çoğunluğu için değerlendirir: ziyaretlerin yüzde 75'i eşiğin altındaysa sayfa "iyi" kabul edilir. Yani en hızlı bağlantıdaki deneyim değil, çoğu kullanıcının deneyimi esas alınır.
LCP: Ana içerik ne zaman görünüyor?
LCP, sayfanın ilk ekranındaki en büyük öğenin, çoğu zaman bir kapak fotoğrafının veya ana başlığın, ekrana gelme süresidir. Ziyaretçi açısından "sayfa açıldı" hissinin ölçüsüdür.
LCP'yi en sık bozan nedenler ve çözümleri:
- Ağır kapak görseli: Ana görseli doğru boyuta getirin ve WebP gibi modern bir biçimde sıkıştırın. Ayrıntılar görselleri sıkıştırma rehberinde.
- Yavaş sunucu: Sunucu ilk baytı geç gönderiyorsa her şey gecikir. Önbellek eklentisi veya daha iyi bir barındırma çoğu zaman en büyük farkı yaratır.
- Ana görselin geç yüklenmesi: İlk ekrandaki görsele "tembel yükleme" (lazy loading) uygulamak, onu gereksiz yere geciktirir. Tembel yüklemeyi yalnızca aşağıdaki görsellere uygulayın.
- Engelleyen dosyalar: Sayfanın başında yüklenen çok sayıda yazı tipi, stil ve betik dosyası ilk görüntüyü geciktirir.
Sunucu yanıt süresi ve sayfa boyutu için site hızı testi aracını kullanabilirsiniz.
INP: Sayfa dokunuşa ne kadar çabuk cevap veriyor?
INP, ziyaretçi bir düğmeye tıkladığında, menüyü açtığında veya bir forma yazdığında sayfanın görsel olarak tepki vermesine kadar geçen süreyi ölçer. 2024'te eski FID göstergesinin yerini aldı; FID yalnızca ilk etkileşime bakarken INP sayfadaki etkileşimlerin genelini değerlendirir.
INP'yi bozan neden neredeyse her zaman aynıdır: tarayıcının ana iş parçacığını meşgul eden fazla JavaScript.
- Kullanmadığınız eklentileri ve betikleri kaldırın; her sohbet balonu, ısı haritası ve sosyal medya bileşeni ek yük getirir.
- Üçüncü taraf betiklerini (reklam, takip, canlı destek) gerçekten gerekli olanlarla sınırlayın.
- Ağır kaydırıcı (slider) ve animasyon eklentileri yerine sade çözümler tercih edin.
- Tema veya site kurucunuz çok ağırsa, daha hafif bir alternatif uzun vadede en etkili çözüm olabilir.
CLS: Sayfa yüklenirken kayıyor mu?
Bir habere tıklamak üzereyken üstte bir reklam belirip içeriğin aşağı kayması ve yanlış yere tıklamanız, CLS'nin ölçtüğü şeydir. Ziyaretçi için son derece sinir bozucudur.
Başlıca nedenler:
- Boyutu belirtilmemiş görseller: Görsellere genişlik ve yükseklik değerlerini verin; tarayıcı yerini önceden ayırır.
- Sonradan beliren reklam ve banner alanları: Bu alanlar için sabit yükseklikte yer ayırın.
- Geç yüklenen yazı tipleri: Yazı tipi değiştiğinde satırlar kayabilir; yazı tipi sayısını azaltın.
- İçeriği iten çerez ve kampanya şeritleri: Bunları içeriği itmeyecek biçimde, örneğin sayfanın altına sabitlenmiş olarak gösterin.
Küçük siteler için beş adımlık başlangıç planı
Teknik ayrıntıya girmeden, çoğu küçük sitede üç göstergeyi birlikte iyileştiren adımlar şunlardır. Sırayla uygulayın ve her adımdan sonra yeniden ölçün:
- Görselleri elden geçirin: Kapak ve ürün görsellerini ekranda göründükleri boyuta küçültüp sıkıştırın, genişlik ve yükseklik değerlerini verin.
- Önbelleği açın: Barındırma panelinizdeki veya içerik yönetim sisteminizdeki önbellek seçeneğini etkinleştirin.
- Eklenti temizliği yapın: Son üç ayda işinize yaramamış her eklentiyi ve betiği kaldırın.
- İlk ekranı sadeleştirin: Kaydırıcı yerine tek bir görsel ve net bir başlık kullanın; açılır pencereleri ilk ekrandan çıkarın.
- Yazı tiplerini azaltın: Bir veya iki yazı tipi ailesi ve az sayıda kalınlık çoğu site için yeterlidir.
Bu beş adım için yazılım bilgisi gerekmez ve çoğu zaman bir öğleden sonrada tamamlanır. Daha derin sorunlar kalırsa bir geliştiriciden yardım almak için elinizde somut ölçümler olur.
Nasıl ölçerim?
İki tür veri vardır ve ikisini karıştırmamak önemlidir:
- Saha verisi (field data): Gerçek Chrome kullanıcılarından toplanan anonim ölçümlerdir. Google'ın değerlendirmesi buna dayanır. PageSpeed Insights'ın üst bölümünde ve Search Console'daki Core Web Vitals raporunda görünür. Az ziyaret alan yeni sitelerde bu veri henüz oluşmamış olabilir.
- Laboratuvar verisi (lab data): Lighthouse gibi araçların tek bir test ortamında yaptığı ölçümdür. Sorunun nedenini bulmak için idealdir ama sonucu bağlantıya ve cihaza göre değişir.
Saha verisi yoksa laboratuvar sonuçlarıyla çalışın ve testleri telefon simülasyonunda yapın. Sitenizin genel teknik durumunu tek seferde görmek için site karnesi aracından yararlanabilirsiniz.
Core Web Vitals sıralamayı ne kadar etkiler?
Dürüst cevap: içerik her zaman önce gelir. Aranan soruyu en iyi cevaplayan sayfa, biraz yavaş olsa bile öne çıkabilir. Ama benzer kalitedeki sayfalar arasında deneyim fark yaratabilir ve daha önemlisi, yavaş veya kayan bir sayfa ziyaretçiyi kaçırır. Ziyaretçilerin neden hemen çıktığını ziyaretçi neden hemen çıkıyor? yazısında anlattık; listenin ilk maddesi hızdır.
Hız sorunları genellikle tek bir büyük hatadan değil, birçok küçük alışkanlıktan doğar. Genel bir iyileştirme planı için site hızı nasıl artırılır? rehberine bakın. organikhit.io'nun web sağlığı raporunda da platformdaki sitelerde en sık görülen teknik eksikleri inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
PageSpeed puanım 100 olmak zorunda mı?
Hayır. Lighthouse puanı bir laboratuvar özetidir ve Google'ın sıralamada kullandığı saha verisiyle aynı şey değildir. Hedef, üç göstergede de "iyi" aralığa girmektir; 100 puan için gereksiz eklentileri silip tasarımdan ödün vermek çoğu zaman değmez.
Search Console'da "yeterli veri yok" yazıyor, ne yapmalıyım?
Bu, sitenizin henüz saha verisi oluşacak kadar Chrome ziyareti almadığı anlamına gelir; yeni sitelerde normaldir. Bu dönemde PageSpeed Insights'ın laboratuvar sonuçlarına göre iyileştirme yapın. Ziyaret arttıkça rapor kendiliğinden dolar.
WordPress sitemde en hızlı fark yaratan ne olur?
Çoğu WordPress sitesinde önce bir önbellek eklentisi, ardından görsel sıkıştırma ve kullanılmayan eklentilerin silinmesi en hızlı sonucu verir. Ağır bir sayfa kurucu kullanıyorsanız, ilk ekranı sadeleştirmek LCP'yi belirgin biçimde iyileştirebilir.