Teknik SEO, bir sitenin arama motorlarınca sorunsuz taranabilmesi, doğru adreste dizine eklenebilmesi ve ziyaretçiye hızlı, güvenli bir deneyim sunabilmesi için altyapıda yapılan çalışmaların bütünüdür. Site sağlığı ise bu altyapının bugünkü durumudur: adresleriniz tek ve güvenli mi, sayfalarınız hızlı mı, hatalar ve kırık bağlantılar kontrol altında mı?
Teknik SEO kulağa geliştirici işi gibi gelse de küçük bir sitenin ihtiyaç duyduğu kontrollerin çoğu ücretsiz araçlarla ve birkaç saatte yapılabilir. Bu ana rehber, kontrolleri temelden ince ayara doğru sıralıyor ve her adımda ayrıntılı yazıya bağlanıyor. En sonda, hangi sırayla ilerlemeniz gerektiğini gösteren kısa bir plan var.
Temel: Alan adı, HTTPS ve tek bir adres
Her şey adresle başlar. Alan adı (domain), sitenizin internetteki kalıcı adıdır ve sonradan değiştirmek yönlendirme, bağlantı ve marka açısından zahmetlidir. Kısa, telaffuzu kolay, Türkçe karakter sorunu çıkarmayan ve markayla uyumlu bir ad seçmek için alan adı nasıl seçilir? yazısına bakın; .com ve .com.tr gibi uzantı seçimi de orada ele alınıyor.
İkinci temel taş güvenli bağlantıdır. HTTPS, tarayıcı ile sunucu arasındaki trafiğin şifrelendiği güvenli iletişim protokolüdür ve bunun için bir SSL/TLS sertifikası gerekir. Bugün çoğu barındırma firması Let's Encrypt ile ücretsiz sertifika sunuyor. Geçiş adımlarını, karışık içerik uyarılarını ve Search Console ayarlarını ücretsiz SSL sertifikası ile HTTPS'e geçiş yazısında anlattık.
Üçüncü adım, sitenizin tek bir adreste toplanmasıdır. Aynı site http, https, www'li ve www'suz olmak üzere dört farklı adresten açılabiliyorsa, hem ziyaretçi hem Google için dört ayrı site varmış gibi görünebilir. Birini seçip diğerlerini kalıcı yönlendirmeyle ona bağlayın. www seçimi, yönlendirme zincirleri ve sunucu örnekleri www mi, www'suz mu? HTTPS ve 301 yazısında.
Tarama ve erişim: robots.txt, yönlendirmeler ve hata sayfaları
Google'ın sitenizi gezebilmesi için kapıların doğru açılıp kapanması gerekir.
robots.txt: robots.txt, arama motoru botlarına sitenizin hangi bölümlerini taramaları gerektiğini söyleyen, kök dizindeki düz metin dosyasıdır. Önemli bir ayrıntı: robots.txt bir sayfanın taranmasını engeller ama dizinden çıkarılmasını garanti etmez; dizinden çıkarmak için noindex gerekir ve Google'ın noindex'i görebilmesi için sayfayı tarayabilmesi gerekir. Kurallar, joker karakterler ve sitenizi yanlışlıkla gizleyen hatalar robots.txt nasıl yazılır? yazısında. Dosyanızı robots.txt testi ile kontrol edebilirsiniz.
Yönlendirmeler: Bir sayfanın adresi değiştiğinde ziyaretçiyi ve Google'ı yeni adrese yönlendirirsiniz. 301 kalıcı, 302 geçici yönlendirmedir; site taşıma ve HTTPS geçişinde 301, kısa süreli kampanya veya bakım sayfasında 302 kullanılır. Farkı örneklerle 301 ve 302 yönlendirme farkı yazısında anlattık. Zincirleri ve döngüleri görmek için yönlendirme testi işinize yarar.
Hata sayfaları: Silinen veya hiç var olmamış bir adres 404 durum kodu döndürmelidir. Hata sayfası 200 kodu döndürüyorsa Google onu boş bir sayfa gibi dizine almaya çalışabilir; buna "yumuşak 404" (soft 404) denir. Kaybolan ziyaretçiyi sitede tutan bir hata sayfası için 404 sayfası nasıl olmalı? yazısını okuyun.
Site haritası, kanonik etiket ve indeksleme sorunları teknik SEO ile içerik SEO'sunun kesiştiği yerdedir; bu konular SEO yol haritası rehberinde ayrıntılı ele alınıyor.
Hız ve Core Web Vitals
Hız, hem ziyaretçinin kalıp kalmayacağını hem de Google'ın sayfa deneyimi değerlendirmesini etkiler. Ölçüm için iki kavramı bilmek yeterli.
TTFB (Time to First Byte), tarayıcının isteği gönderdikten sonra sunucudan ilk baytı alana kadar geçen süredir; sunucunuzun ne kadar çabuk cevap verdiğini gösterir. Core Web Vitals ise Google'ın sayfa deneyimini ölçen üç göstergedir: LCP (en büyük içeriğin görünme süresi, iyi eşik 2,5 saniye), INP (etkileşime tepki süresi, iyi eşik 200 milisaniye) ve CLS (görsel kayma, iyi eşik 0,1). Üç göstergeyi sade bir dille Core Web Vitals nedir? yazısında anlattık.
Hızlandırmanın en etkili yolları genellikle şunlardır:
- Sunucu tarafında önbellek ve gzip veya brotli sıkıştırma. Ayrıntılar site hızı nasıl artırılır? yazısında.
- Görselleri ekranda göründükleri boyuta getirmek ve modern biçimlerde sıkıştırmak. WebP ve AVIF farkı ile kalite ayarı görselleri sıkıştırma yazısında.
- Kullanılmayan eklenti ve üçüncü taraf betiklerini kaldırmak.
Ziyaretçileriniz Türkiye'nin farklı şehirlerinden veya yurt dışından geliyorsa bir içerik dağıtım ağı da işe yarayabilir. CDN (Content Delivery Network), sitenizin statik dosyalarını farklı konumlardaki sunuculara kopyalayan ve ziyaretçiye en yakın sunucudan gönderen bir hizmettir. Küçük siteler için birçok CDN'in ücretsiz bir başlangıç planı vardır; ancak yanlış önbellek ayarı, güncellediğiniz sayfanın eski hâlinin gösterilmesine yol açabilir. Değişiklikten sonra önbelleği temizlemeyi alışkanlık edinin.
Hız ölçümünde saha verisi ile laboratuvar verisini ayırmak da önemlidir. Saha verisi gerçek Chrome kullanıcılarından toplanır ve Search Console'daki Core Web Vitals raporunda görünür; az ziyaret alan yeni sitelerde bu veri henüz oluşmamış olabilir. Laboratuvar verisi ise tek bir test ortamında yapılan ölçümdür ve sorunun nedenini bulmak için idealdir.
Sunucu yanıt süresini ve sayfa boyutunu site hızı testi ile ölçebilirsiniz. Her değişiklikten sonra yeniden ölçün; tek seferde her şeyi değiştirmek, neyin işe yaradığını görmenizi engeller.
Mobil uyumluluk
Google, siteleri büyük ölçüde mobil sürümlerine göre değerlendirir; Türkiye'de de birçok sitenin ziyaretçilerinin çoğu telefondan gelir. Bu yüzden mobil uyum bir ek değil, temel gerekliliktir.
Mobil uyumlu bir site, ekran genişliğine göre düzenini ayarlayan, yakınlaştırma gerektirmeden okunabilen ve parmakla rahatça dokunulabilen bir sitedir. Kontrol edilecek başlıca noktalar:
- Viewport etiketi ve yatay kaydırma gerektirmeyen düzen.
- Okunur yazı boyutu ve yeterli satır aralığı.
- Birbirine çok yakın olmayan, büyük dokunma alanları.
- Telefonda kolay doldurulan, gereksiz alan içermeyen formlar.
- İlk ekranı kaplayan açılır pencerelerin olmaması.
En basit test, sitenizi kendi telefonunuzda, mobil veriyle ve bir eliniz meşgulken gezmektir. Ana sayfadan iletişim formuna kadar bir müşterinin izleyeceği yolu baştan sona deneyin; takıldığınız her adım, ziyaretçinin de takıldığı bir adımdır. Tarayıcının geliştirici araçlarındaki cihaz görünümü farklı ekran boyutlarını hızlıca denemenizi sağlar ama gerçek cihaz testinin yerini tutmaz.
On maddelik listenin tamamı ve ücretsiz test yolları siteniz mobil uyumlu mu? yazısında.
Güvenlik başlıkları ve çerçeve izinleri
Güvenlik başlıkları, sunucunun her yanıtla birlikte tarayıcıya gönderdiği ve sayfanın nasıl davranacağını sınırlayan talimatlardır. Ziyaretçiyi ve sitenizi birçok yaygın saldırıya karşı korurlar.
- HSTS (HTTP Strict Transport Security), tarayıcıya sitenizi bir süre boyunca yalnızca HTTPS ile açmasını söyler.
- CSP (Content Security Policy), sayfanın hangi kaynaklardan betik, stil ve görsel yükleyebileceğini belirler.
- X-Frame-Options ve CSP'nin frame-ancestors yönergesi, sayfanızın başka sitelerde çerçeve (iframe) içinde açılıp açılamayacağını belirler.
Her birini örnek değerlerle güvenlik başlıkları: HSTS, CSP ve diğerleri yazısında anlattık. HSTS'yi açmadan önce HTTPS'in sitenizin tamamında sorunsuz çalıştığından emin olun; aksi hâlde ziyaretçiler siteye erişemeyebilir.
Çerçeve izni özellikle sitesini başka platformlarda göstermek isteyenleri ilgilendirir. Trafik takası, bazı tanıtım araçları ve önizleme servisleri siteleri çerçeve içinde açar. Siteniz çerçeveyi tamamen engelliyorsa bu ziyaretler boş ekranla sonuçlanır. Güvenliği bozmadan belirli sitelere izin vermenin yolunu siteniz iframe içinde açılmıyor mu? yazısında anlattık; durumu iframe testi ile görebilirsiniz. Takasın genel işleyişi ise trafik takası rehberinde.
Çok dilli siteler ve hreflang
Siteniz birden çok dilde veya birden çok ülkeye yönelik sürümle yayındaysa, Google'a hangi sayfanın hangi kitleye ait olduğunu söylemeniz gerekir.
hreflang, aynı içeriğin farklı dil veya bölge sürümlerini birbirine bağlayan ve arama motoruna hangi sürümün hangi kullanıcıya gösterileceğini bildiren bir işarettir. En sık yapılan hata karşılıksız bağlantıdır: Türkçe sayfa İngilizce sayfayı gösteriyorsa İngilizce sayfa da Türkçeyi göstermelidir; Google'ın açıkladığı kadarıyla karşılıklı olmayan hreflang işaretleri yok sayılabilir. Dil ve bölge kodlarını, x-default değerini ve kurulum yollarını çok dilli site ve hreflang yazısında anlatıyoruz.
Tek dilli küçük bir site için hreflang gerekmez; bu adımı ancak gerçekten ikinci bir dil sürümü yayınladığınızda düşünün.
Tanıtım öncesi kontrol ve düzenli bakım
Teknik SEO bir kez yapılıp unutulan bir iş değildir. Eklenti güncellemeleri, yeni sayfalar ve barındırma değişiklikleri zamanla yeni sorunlar doğurur. İki alışkanlık yeterlidir.
Tanıtımdan önce kontrol: Reklam, sosyal medya veya trafik takasıyla ziyaretçi getirmeden önce on temel maddeyi gözden geçirin: HTTPS, tek adres, hız, mobil uyum, meta etiketler, robots.txt, hata sayfası ve çerçeve izni gibi. Listenin tamamı ve her madde için ücretsiz araç sitenizi tanıtmadan önce: 10 maddelik teknik kontrol listesi yazısında.
Düzenli sağlık kontrolü: Ayda bir kez site karnesi ile genel durumu, Search Console'da tarama ve sayfa deneyimi raporlarını kontrol edin. organikhit.io'nun web sağlığı raporu platformdaki sitelerde en sık görülen teknik eksikleri gösteriyor ve sitenize ekleyebileceğiniz gömülebilir bir karne rozeti sunuyor. Teknik sorunların trafiğe etkisini izlemek için web analitiği rehberi size hangi raporlara bakacağınızı gösterir.
Teknik altyapı hazır olduğunda asıl iş içeriktir. Sağlam bir altyapının üzerine ne inşa edeceğinizi içerik pazarlaması rehberinde, işletme türünüze göre öncelikleri ise sektörünüze göre site tanıtımı rehberinde bulabilirsiniz.
Nereden başlamalı? Öncelik sırası
Sınırlı zamanınız varsa kontrolleri etki ve risk sırasına göre yapın:
- Erişim: Site HTTPS ile açılıyor mu, tek bir adreste toplanmış mı, robots.txt önemli sayfaları engelliyor mu? Bu üç madde yanlışsa diğer her şey boşa gider.
- Hata ve yönlendirme: Kırık bağlantıları, yönlendirme zincirlerini ve yanlış durum kodlarını düzeltin.
- Hız ve mobil: Görselleri sıkıştırın, önbelleği açın, siteyi telefonda baştan sona gezin.
- Güvenlik: HTTPS sorunsuzsa güvenlik başlıklarını ekleyin, çerçeve izinlerini ihtiyacınıza göre ayarlayın.
- İnce ayar: Çok dilli bir siteniz varsa hreflang, alan adı değiştirmeyi düşünüyorsanız yönlendirme planı.
Bu sırayla ilerlerseniz en büyük riskleri ilk gün kapatır, ince ayarı zamana yayarsınız.
Sık sorulan sorular
Teknik SEO için yazılım bilmem gerekir mi?
Temel kontrollerin çoğu için gerekmez. HTTPS, yönlendirme, görsel sıkıştırma ve önbellek gibi adımlar barındırma panelinden veya içerik yönetim sisteminin eklentileriyle yapılabilir. Güvenlik başlıkları ve sunucu ayarları gibi konularda barındırma firmanızdan veya bir geliştiriciden destek almak zaman kazandırır.
Site sağlığını ne sıklıkla kontrol etmeliyim?
Küçük bir site için ayda bir genel kontrol çoğu zaman yeterlidir. Tema veya eklenti güncellemesi, barındırma değişikliği ya da büyük bir tasarım yenilemesinden sonra ise hemen kontrol edin; sorunların çoğu bu anlarda ortaya çıkar.
Teknik sorunlar sıralamamı ne kadar etkiler?
Etkisi sorunun türüne bağlıdır. Sitenin dizine kapalı olması veya önemli sayfaların taranamaması gibi sorunlar görünürlüğü tamamen engelleyebilir. Hız gibi deneyim konularında ise içerik önce gelir; ancak benzer kalitedeki sayfalar arasında ve ziyaretçinin sitede kalmasında hız fark yaratabilir.