Web analitiği, bir siteye kimin, hangi kanaldan geldiğini, sitede ne yaptığını ve hedeflenen sonuca ulaşıp ulaşmadığını ölçme ve yorumlama işidir. Küçük bir site için doğru ölçüm üç soruya cevap verir: Ziyaretçiler nereden geliyor, sayfalarımla ilgileniyorlar mı ve bu ilgi kayıt, satış veya teklif isteğine dönüşüyor mu?
Bu ana rehber, Google Analytics 4 (GA4) kurulumundan haftalık rapor okumaya kadar web analitiğini sırayla anlatıyor. Her bölümde ayrıntılı yazıya bağlantı bulacaksınız. Henüz ölçüm yapmıyorsanız ilk iki bölümle başlayın; kurulumunuz hazırsa trafik kaynakları ve dönüşüm bölümleri size en çok şey kazandırır.
Ölçmeden önce: Neyi ölçmek istiyorsunuz?
Analitik araçları yüzlerce sayı gösterir; çoğu sizin için önemsizdir. Hangi sayıya bakacağınızı, sitenizin amacı belirler.
İşe hedefi yazarak başlayın:
- E-ticaret sitesi: Satış, sepete ekleme ve ürün sayfası görüntüleme.
- Hizmet veya yerel işletme sitesi: Teklif formu, telefon tıklaması ve WhatsApp butonuna tıklama.
- Blog veya içerik sitesi: Okunan sayfa sayısı, geri dönen okur ve bülten aboneliği.
Bu hedeflerin her biri ölçülebilir bir eyleme karşılık gelir. Dönüşüm oranı, ziyaretlerin ne kadarının bu eylemle sonuçlandığını gösteren orandır. Hedefinizi belirlemeden ziyaretçi sayısının artmasını kutlamak, yanlış yöne hızla gitmek olabilir.
Kurulum: GA4 ve temel kavramlar
GA4 (Google Analytics 4), Google'ın ücretsiz web ve uygulama analitiği aracıdır ve eski Universal Analytics'in yerini almıştır. GA4'ün temelinde olay (event) mantığı vardır: sayfa görüntüleme, kaydırma, tıklama ve form gönderme gibi her etkileşim bir olay olarak kaydedilir.
Bilmeniz gereken birkaç temel kavram:
- Kullanıcı: Sitenizi ziyaret eden tarayıcı veya cihaz. Aynı kişi telefon ve bilgisayardan gelirse genellikle iki kullanıcı sayılır.
- Oturum (session): Bir kullanıcının belirli bir zaman aralığında sitenizde yaptığı etkileşimlerin bütünü.
- Olay ve temel etkinlik: Her etkileşim bir olaydır; sizin için önemli olanları temel etkinlik (key event, eski adıyla dönüşüm) olarak işaretlersiniz.
Hesap açmaktan ilk raporu okumaya kadar kurulumu, WordPress ve hazır altyapılar için ipuçlarıyla Google Analytics 4 kurulumu: adım adım yazısında anlattık. Kurulumda sık atlanan iki konu vardır. Birincisi kişisel verilerdir: analitik çerezleri ziyaretçi verisi topladığı için çerez bildirimi ve aydınlatma metni gibi yükümlülükleri, KVKK kapsamında bir uzmana danışarak sitenize uygun biçimde hazırlayın. İkincisi kendi ziyaretlerinizdir: sitenizi gün boyu kendiniz açıyorsanız, iç trafiği filtrelemek veya en azından hesaba katmak verinizi daha temiz tutar.
GA4 ile Search Console'un farkını da baştan bilmek gerekir. GA4, ziyaretçi sitenize girdikten sonra ne olduğunu ölçer; Search Console ise ziyaretçi henüz sitenize gelmeden, arama sonuçlarında kaç kez göründüğünüzü, hangi aramalarda çıktığınızı ve ne kadar tıklandığınızı gösterir. İkisi birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar.
Arama tarafındaki görünürlüğü ölçmek için GA4'ün yanında Search Console'u da kurun; bunun nasıl yapıldığı SEO yol haritası rehberinde.
Etkileşim ve davranış: Ziyaretçi ne yapıyor?
Ziyaretçi sayısı tek başına bir şey söylemez. Asıl soru, gelenlerin sayfayla ilgilenip ilgilenmediğidir.
GA4'te bu sorunun ana göstergesi etkileşim oranıdır (engagement rate). Etkileşimli oturum, 10 saniyeden uzun süren, temel etkinlik içeren veya en az iki sayfa görüntülemesi olan oturumdur; etkileşim oranı da bu oturumların tüm oturumlara oranıdır. GA4'te hemen çıkma oranı, etkileşimli olmayan oturumların oranı olarak hesaplanır, yani etkileşim oranının tersidir. Bu değişikliğin raporları nasıl etkilediğini ve neyin iyi sayılabileceğini GA4'te etkileşim oranı yazısında anlatıyoruz.
Etkileşimi yorumlarken ortalamaya değil, karşılaştırmaya bakın. Aynı sayfanın telefon ve bilgisayar ziyaretçilerini, aramadan ve sosyal medyadan gelenleri ayrı ayrı inceleyin. Örneğin bir ürün sayfasının bilgisayarda iyi, telefonda zayıf etkileşim alması, mobil görünümde bir sorun olduğuna işaret edebilir. Sayfa raporunda en çok ziyaret alan ama etkileşimi düşük sayfalar, iyileştirme listenizin ilk sıralarına yazılmalıdır.
Davranışı anlamanın en az kullanılan ama en değerli yolu site içi aramadır. Ziyaretçilerin sitenizdeki arama kutusuna yazdıkları, onların sizden ne beklediğini kendi kelimeleriyle söyler: aradığı ürünü bulamayan bir müşteri veya hiç yazmadığınız bir konuyu arayan okur. Bu veriyi toplamayı ve içerik planına dönüştürmeyi site içi arama verisi yazısında ele alıyoruz.
Trafik kaynakları ve UTM etiketleri
Ziyaretçinin nereden geldiğini bilmek, hangi kanala zaman ve emek harcayacağınızı belirler.
Trafik kaynağı, bir oturumun sitenize hangi yoldan, örneğin arama motorundan, sosyal medyadan, başka bir siteden veya doğrudan adres yazılarak geldiğini gösteren bilgidir. GA4 bu kaynakları organik arama, doğrudan, sosyal, yönlendirme ve e-posta gibi kanal gruplarına ayırır. Kanalların anlamını ve sık görülen yanlış sınıflandırmaları trafik kaynakları nasıl okunur? yazısında anlattık. Önemli bir ayrıntı: kaynağı belirlenemeyen ziyaretler, örneğin WhatsApp'tan veya bazı uygulamalardan açılan etiketsiz bağlantılar, çoğu zaman doğrudan trafik olarak görünür.
Bu belirsizliği gidermenin yolu UTM etiketleridir. UTM parametreleri, bir bağlantının sonuna eklenen ve ziyaretin kaynağını, ortamını ve kampanyasını analitik aracına bildiren etiketlerdir. Tutarlı etiketleme kuralları ve Türkçe örnekler UTM parametreleri nedir? yazısında. Etiketli bağlantıyı elle yazmak yerine UTM oluşturucu kullanmak yazım hatalarını önler.
Paylaşımlarınızı daha da ayrıntılı izlemek isterseniz kısa bağlantılar işe yarar. Her paylaşım için ayrı bir kısa bağlantı oluşturduğunuzda hangi mesajın ve hangi gönderinin tıklandığını görebilirsiniz. Yöntemi kısa bağlantı ve tıklama takibi yazısında anlattık.
Trafik takası ve sahte trafiği ayırt etmek
Sitenize farklı yollardan ziyaret geliyorsa, her birini ayrı değerlendirmek gerekir. Bu en çok, niyeti farklı olan kanallarda önemlidir.
organikhit.io ziyaretleri şeffaf UTM etiketleriyle gelir: GA4'te kaynak organikhit, ortam traffic_exchange olarak görünür. Böylece takas ziyaretçisini aramadan gelen ziyaretçiyle karıştırmadan inceleyebilirsiniz. Paneldeki gönderilen ziyaret sayısı ile GA4'teki oturum sayısının neden birebir tutmadığını, örneğin çerez onayı ve reklam engelleyiciler gibi nedenleri, trafik takas ziyaretleri Google Analytics'te nasıl görünür? yazısında açıkladık. Takasın genel işleyişi ise trafik takası rehberinde.
Analitikte bir de istenmeyen misafir vardır. Bot trafiği, insan yerine otomatik yazılımlardan gelen ziyaretlerdir. Sıfır saniyelik oturumlar, tanımadığınız garip kaynaklar, tek bir şehirden veya ülkeden ani sıçramalar ve hiç etkileşim olmayan yoğun ziyaretler başlıca işaretlerdir. Bunları nasıl tanıyacağınızı sahte trafik nasıl anlaşılır? yazısında anlattık. Bot trafiği satın almak veya bot trafiğiyle sayıları şişirmek hem verinizi değersizleştirir hem de reklam ağlarının kurallarına aykırıdır.
Dönüşüm: Ziyaretten sonuca
Ölçümün en önemli bölümü, ziyaretin sonuca dönüşüp dönüşmediğidir.
Dönüşüm oranının formülü basittir: dönüşüm sayısını ziyaret veya oturum sayısına bölüp yüzle çarparsınız. Örneğin ayda 2.000 oturum alan bir hizmet sitesine 30 teklif formu geliyorsa, dönüşüm oranı yüzde 1,5'tir. Asıl iş, hangi dönüşümü ölçeceğinize karar vermek ve oranı karşılaştırılabilir biçimde izlemektir. Formül, örnekler ve oranı artırmanın dürüst yolları dönüşüm oranı nasıl hesaplanır? yazısında.
Dönüşüm oranını kanal bazında karşılaştırmak en değerli içgörüyü verir. Aramadan gelen ziyaretçi ile sosyal medyadan veya takastan gelen ziyaretçinin dönüşüm davranışı farklıdır; hepsini tek bir ortalamada toplamak sizi yanıltabilir. Oranı yükseltmek çoğu zaman trafiği artırmaktan değil, açılış sayfasını, güven unsurlarını ve çağrıyı iyileştirmekten geçer; bunun için içerik pazarlaması rehberine bakın.
Kampanya planlarken beklentiyi gerçekçi tutmak için trafik hesaplayıcı ile hedef ziyaret ve olası dönüşüm arasındaki ilişkiyi kabaca görebilirsiniz.
Raporlama ritmi: Haftalık kontrol
Analitik verisi, düzenli bakıldığında değer kazanır. Her gün sayılara bakmak gereksiz kaygı yaratır; ayda bir bakmak ise sorunları geç fark ettirir. Küçük bir site için haftalık kontrol iyi bir dengedir.
Haftalık kontrolde bakmanız gerekenler:
- Toplam oturum ve önceki haftayla fark.
- Kanal dağılımı ve beklenmedik bir kaynak olup olmadığı.
- En çok ziyaret alan sayfalar ve etkileşim oranları.
- Dönüşüm sayısı ve kanal bazında dönüşüm.
- Teknik sağlık: hata sayfaları, hız veya erişim sorunu işareti.
15 dakikalık kontrol listesinin tamamı ve yorum ipuçları haftalık site raporu yazısında. organikhit.io üyeleri ayrıca haftalık trafik raporu e-postasıyla takas ziyaretlerinin özetini alır ve GA4 karşılaştırma raporuyla panel ile GA4 verisini yan yana görebilir.
Raporu okurken mevsimselliği ve takvimi de hesaba katın. Bayram tatili, okulların açılması veya bir indirim dönemi trafiği doğal olarak değiştirir. Bu yüzden haftayı yalnızca bir önceki haftayla değil, mümkünse geçen yılın aynı dönemiyle de karşılaştırın. Bir değişikliğin etkisini görmek istiyorsanız, örneğin bir sayfanın başlığını güncellediyseniz, tarihini not alın; birkaç hafta sonra hangi değişikliğin hangi sonucu doğurduğunu ancak böyle hatırlarsınız.
Ani bir düşüş gördüğünüzde önce teknik nedenleri eleyin: site erişilebilir mi, ölçüm kodu hâlâ çalışıyor mu, bir yönlendirme bozulmuş mu? Bu kontroller için teknik SEO ve site sağlığı rehberi size yol gösterir. Sektörünüze göre hangi metriğin öne çıktığını görmek için sektörünüze göre site tanıtımı rehberine bakabilirsiniz.
Nereden başlamalı? Dört adımlı ölçüm planı
- Hedefi yazın: Sitenizin bir ziyaretçiden beklediği bir veya iki eylemi belirleyin.
- Kurulumu yapın: GA4'ü kurun, bu eylemleri temel etkinlik olarak işaretleyin, Search Console'u bağlayın.
- Etiketlemeyi alışkanlık hâline getirin: Paylaştığınız her bağlantıya UTM ekleyin; kaynak ve ortam adlarını bir listede sabitleyin.
- Ritmi kurun: Her pazartesi 15 dakikanızı haftalık kontrole ayırın, gördüğünüz tek bir sorunu o hafta düzeltin.
Bu dört adım tamamlandığında elinizde, hangi kanalın gerçekten işe yaradığını gösteren güvenilir bir veri olur.
Sık sorulan sorular
GA4 ile paneldeki ziyaret sayıları neden farklı?
Farklı araçlar ziyareti farklı tanımlar ve farklı koşullarda kaydeder. Çerez onayı vermeyen ziyaretçiler, reklam engelleyiciler, sayfa tamamen yüklenmeden kapanan oturumlar ve bot filtreleri sayıların birebir tutmamasına yol açar. Önemli olan iki sayının arasındaki farkın zaman içinde makul ve tutarlı kalmasıdır.
Doğrudan trafik neden bu kadar yüksek?
Doğrudan trafik, adresi yazarak veya yer iminden gelenlerin yanında kaynağı belirlenemeyen ziyaretleri de içerir. Etiketsiz WhatsApp ve e-posta bağlantıları, bazı uygulamalar ve HTTPS'ten HTTP'ye geçişler bunlara örnektir. Paylaştığınız bağlantılara UTM eklemek bu payı genellikle azaltır.
Hangi etkileşim oranı iyi sayılır?
Herkes için geçerli tek bir değer yoktur. Oran; site türüne, sayfa türüne ve trafik kaynağına göre büyük farklılık gösterir. En sağlıklı yöntem, kendi sitenizin oranını zaman içinde ve kanal bazında karşılaştırmak, iyileştirme yaptığınız sayfalarda değişimi izlemektir.