Site haritası (sitemap.xml), sitenizdeki önemli sayfaların adreslerini arama motorlarına liste hâlinde bildiren bir dosyadır. Arama motorları sayfaları normalde bağlantıları izleyerek bulur; site haritası bu işi hızlandırır ve gözden kaçabilecek sayfaları da görünür kılar. Çoğu altyapı site haritasını otomatik oluşturur; sizin işiniz doğru çalıştığını kontrol etmek ve Google'a bildirmektir.
Site haritası ne işe yarar?
Bir arama motorunun tarayıcısı (crawler) sitenize geldiğinde ana sayfadan başlar ve bağlantıları izleyerek ilerler. Siteniz küçükse ve sayfalar birbirine iyi bağlıysa, site haritası olmadan da tüm sayfaları bulabilir. Ama şu durumlarda site haritası belirgin fayda sağlar:
- Site yeniyse: Dışarıdan gelen bağlantı az olduğu için tarayıcı sitenizi daha seyrek ziyaret eder.
- Site büyükse: Yüzlerce ürün veya yazı varsa bazı sayfalar derinde kalabilir.
- İç bağlantılar zayıfsa: Hiçbir sayfadan bağlantı verilmeyen "yetim" sayfalar ancak site haritasıyla bulunabilir.
- İçerik sık değişiyorsa: Güncellenen sayfaların tarihi tarayıcıya hangi sayfaya yeniden bakması gerektiğini söyler.
Bir şeyi netleştirelim: site haritası, sayfanın dizine ekleneceğinin veya üst sıralarda çıkacağının garantisi değildir. Yalnızca "bu sayfalar var ve önemli" bilgisini verir.
Site haritası neye benzer?
Site haritası, XML biçiminde düz bir metin dosyasıdır. Her sayfa için bir kayıt bulunur ve bu kayıtta en az sayfanın tam adresi (loc) yer alır. İsteğe bağlı olarak son değişiklik tarihi (lastmod) da eklenir.
Eskiden kullanılan öncelik (priority) ve değişim sıklığı (changefreq) alanları bugün Google tarafından pek dikkate alınmaz. Doğru tutulan bir lastmod tarihi ise işe yarar; ama yalnızca sayfa gerçekten değiştiğinde güncellenmelidir. Her gün tüm sayfaların tarihini değiştiren bir site haritası güvenilirliğini kaybeder.
Teknik sınırlar da vardır: tek bir site haritası dosyası en fazla 50.000 adres içerebilir ve sıkıştırılmamış hâliyle 50 MB'ı geçemez. Daha büyük sitelerde birden çok site haritası oluşturulur ve bunları listeleyen bir site haritası dizini (sitemap index) kullanılır.
Site haritasına hangi sayfalar girmeli?
Site haritası, dizine eklenmesini istediğiniz sayfaların listesidir. Bu yüzden şunlar girmemeli:
- Yönlendirme yapan adresler (ör. http adresleri veya eski adresler)
- 404 veren veya silinmiş sayfalar
- "noindex" etiketi taşıyan sayfalar
- Kanonik adresi başka bir sayfa olan kopya sayfalar
- Sepet, ödeme, üye girişi, iç arama sonuçları gibi sayfalar
Site haritasındaki her adres, 200 durum kodu veren, https ile başlayan ve kendisini kanonik gösteren son adres olmalıdır. Kopya sayfalar konusunu canonical etiketi nedir? yazısında ayrıntılı anlatıyoruz.
Nasıl oluşturulur?
Çoğu zaman elle oluşturmanız gerekmez:
- WordPress: WordPress, sürüm 5.5'ten bu yana yerleşik bir site haritası üretir; genellikle alanadiniz.com/wp-sitemap.xml adresindedir. SEO eklentisi kullanıyorsanız eklenti kendi site haritasını oluşturur ve yerleşik olanı devre dışı bırakır; adresi eklentinin ayarlarında görürsünüz. WordPress sitenizi tanıtıma hazırlamanın diğer adımları WordPress sitenize ziyaretçi rehberinde.
- Hazır e-ticaret altyapıları: Çoğu altyapı site haritasını otomatik oluşturur. Altyapınızın yardım sayfasında "sitemap" araması yapın.
- Kendi yazdığınız siteler: Sayfa listesini veritabanından okuyup XML üreten küçük bir betik yazabilir veya çevrim içi site haritası oluşturucularla bir kerelik dosya hazırlayabilirsiniz. Ancak bir kerelik dosya, yeni sayfa ekledikçe güncellenmezse eskir.
Oluşturduktan sonra adresi tarayıcınızda açın ve listedeki adreslerden birkaçını tıklayarak gerçekten çalıştıklarını kontrol edin.
Görsel, video ve haber site haritaları
Standart site haritası sayfaların listesidir; ama bazı siteler için ek türler de vardır:
- Görsel site haritası: Ürün fotoğrafları veya portfolyo görselleri gibi, görsel aramada bulunmasını istediğiniz resimleri bildirir. Çoğu sitede görseller sayfanın içinden zaten bulunur; ama görselleriniz JavaScript ile yükleniyorsa yararlı olabilir.
- Video site haritası: Kendi sunucunuzda barındırdığınız videoların başlığını, açıklamasını ve küçük resmini bildirir.
- Haber site haritası: Google Haberler'de yer almak isteyen haber siteleri için son günlerde yayınlanan haberleri listeler. Haber sitelerinde okur kazanmanın diğer yolları için haber siteleri rehberine bakın.
Küçük bir işletme sitesi veya blog için standart site haritası yeterlidir. Ek türlere, ihtiyaç gerçekten ortaya çıktığında geçin.
Site haritasını sağlıklı tutmak
Site haritası bir kez kurulup unutulacak bir dosya değildir. Birkaç ayda bir şunlara bakın: Search Console'daki Site haritaları raporunda hata var mı, bildirilen adres sayısı sitenizdeki gerçek sayfa sayısıyla uyumlu mu, silinen sayfalar listeden çıkmış mı? Site taşıma, alan adı değişikliği veya altyapı değişikliğinden sonra bu kontrolü mutlaka yapın; yeni site haritasını gönderip eskisini kaldırın.
Site haritasını arama motorlarına bildirmek
İki yol vardır ve ikisini birlikte kullanmak en iyisidir:
- robots.txt dosyasına ekleyin. Dosyanın sonuna "Sitemap:" ile başlayan ve site haritanızın tam adresini içeren bir satır ekleyin. Böylece tüm arama motorları haritanızı bulabilir. Ayrıntılar için robots.txt nasıl yazılır? rehberine bakın; dosyanızı robots.txt testi ile kontrol edebilirsiniz.
- Search Console'a gönderin. Google Search Console'da "Site haritaları" bölümüne site haritası adresinizi yazıp gönderin. Rapor, haritanın okunup okunmadığını ve kaç adres bulunduğunu gösterir. Kurulum adımları Search Console kurulumu ve ilk 7 kontrol yazısında.
Sık karşılaşılan sorunlar
- "Site haritası okunamadı": Adres yanlış, dosya erişilemiyor veya XML biçimi bozuk olabilir. Adresi tarayıcıda açarak başlayın.
- Site haritası robots.txt ile engellenmiş: Site haritasının bulunduğu klasör robots.txt'de "Disallow" ile kapatılmışsa tarayıcı dosyayı okuyamaz.
- Haritada http veya www'suz adresler var: Siteniz https ve tek bir alan adı biçimiyle yayındaysa, haritadaki adresler de aynı biçimde olmalı. Yönlendirme yapınızı www mi, www'suz mu? rehberiyle kontrol edin.
- Gönderilen ama dizine eklenmeyen sayfalar: Bu genellikle site haritasının değil, sayfanın kendisinin sorunudur: içerik zayıf, kopya veya teknik olarak erişilemez olabilir.
Sık sorulan sorular
Küçük bir sitenin site haritasına ihtiyacı var mı?
Birkaç sayfalık ve iyi bağlantılı bir site, site haritası olmadan da taranabilir. Ama haritayı oluşturmanın maliyeti çok düşüktür ve Search Console'da hangi sayfaların dizine eklendiğini izlemeyi kolaylaştırır. Bu yüzden her siteye öneririz.
Site haritasını ne sıklıkla güncellemeliyim?
Otomatik üretilen bir site haritası, yeni sayfa eklendiğinde kendiliğinden güncellenir; ayrıca bir şey yapmanız gerekmez. Elle hazırlanmış bir dosya kullanıyorsanız her yeni sayfa veya silinen sayfa sonrasında güncelleyin.
Site haritası gönderdim, sayfalarım neden hâlâ Google'da yok?
Tarama ve dizine ekleme zaman alır; yeni sitelerde bu süre uzayabilir. Search Console'daki Sayfalar raporu, dizine eklenmeyen sayfaların nedenini gösterir. Teknik durumu tek seferde görmek için site karnesi aracını kullanın; bu sürede sitenizin görülmesi için ücretsiz hesap açıp ek kanallar deneyebilirsiniz.